อาหารปั่นผสม อาหารสายยาง สูตรผัก สำหรับผู้ป่วยทั่วไปการเตรียม อาหารปั่นผสม (Blenderized Diet - BD) สูตรผักสำหรับผู้ป่วยทั่วไป เป็นทางเลือกที่ดีมากครับ เพราะให้กากใย (Fiber) จากธรรมชาติ ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานได้ดีและได้รับวิตามินสดใหม่
นี่คือ สูตรมาตรฐาน (Standard Formula) ที่ให้พลังงานประมาณ 1 กิโลแคลอรีต่อ 1 มิลลิลิตร (1 kcal/ml) ซึ่งเป็นสัดส่วนที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ระบบย่อยปกติครับ
🥗 วัตถุดิบสำหรับเตรียมอาหาร 1,000 มล. (1 ลิตร)
ส่วนประกอบเหล่านี้จะให้สารอาหารครบ 5 หมู่ในสัดส่วนที่สมดุลครับ:
กลุ่มโปรตีน: อกไก่ลอกหนัง (สับ) 160 กรัม หรือ ไข่ขาวต้มสุก 4−5 ฟอง
กลุ่มคาร์โบไฮเดรต: ข้าวสวย (ข้าวขาวหรือข้าวกล้อง) 160 กรัม หรือ ฟักทองนึ่ง 200 กรัม
กลุ่มผัก (ใยอาหาร): ผักกาดขาว, ผักบุ้ง หรือตำลึง (เฉพาะใบ) 100 กรัม
กลุ่มไขมัน: น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันถั่วเหลือง 3 ช้อนโต๊ะ (ประมาณ 25−30 กรัม)
กลุ่มวิตามินเสริม: กล้วยน้ำว้าสุก 1 ลูก (ช่วยเรื่องความหนืดและพลังงาน)
น้ำเปล่า: น้ำต้มสุกประมาณ 700−800 มล. (สำหรับปรับปริมาตรให้ครบ 1 ลิตร)
👨🍳 ขั้นตอนการทำอย่างละเอียด
เพื่อให้ได้อาหารที่ละเอียดและสะอาดที่สุด ปฏิบัติตามขั้นตอนนี้ครับ:
การเตรียม: ล้างมือและอุปกรณ์ทุกชิ้นด้วยน้ำร้อน วัตถุดิบทุกอย่างต้อง ต้มให้สุก 100% ห้ามใช้ของดิบ
การต้ม: ต้มเนื้อไก่ ข้าว และผักรวมกันจนเปื่อยนุ่ม (ผักใบเขียวไม่ควรต้มนานเกินไปเพื่อรักษาิตามิน ให้ใส่หลังจากไก่สุกแล้ว)
การปั่น: นำส่วนผสมที่สุกแล้วใส่เครื่องปั่น เติมน้ำมันรำข้าว และกล้วยน้ำว้า ปั่นด้วยความเร็วสูงสุดจนเนื้อเนียนละเอียดเป็นเนื้อเดียวกัน
การปรับปริมาตร: เติมน้ำต้มสุกเพิ่มจนได้ปริมาตรรวมที่ 1,000 มล. ตามที่ต้องการ
การกรอง (สำคัญมาก): ต้องกรองด้วยกระชอนตาถี่หรือผ้าขาวม้า 1-2 รอบ เพื่อดึงกากผักหรือเศษไก่ที่ปั่นไม่ละเอียดออก ป้องกันสายยางอุดตัน
⚠️ ข้อควรระวังพิเศษสำหรับสูตรผัก
ชนิดของผัก: เลี่ยงผักที่ทำให้เกิดแก๊สเยอะ เช่น กะหล่ำปลี บรอกโคลี หรือถั่วต่างๆ เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยท้องอืดได้
ความหนืด: สูตรผักบางชนิดอาจทำให้อาหารข้นเร็วหลังตั้งทิ้งไว้ หากอาหารหนืดเกินไปจนใช้ไซริงค์ดันไม่ออก ให้เติมน้ำต้มสุกอุ่นๆ เล็กน้อยแล้วคนให้เข้ากัน
การขับถ่าย: หากผู้ป่วยท้องเสียบ่อย ให้ลดปริมาณผักลงเล็กน้อย แต่หากท้องผูก ให้เพิ่มผักใบเขียวมากขึ้น
🌡️ การเก็บรักษา
แบ่งมื้อ: หลังจากทำเสร็จ 1 ลิตร ให้แบ่งใส่ขวดหรือภาชนะที่ปิดมิดชิดตามปริมาณแต่ละมื้อ (เช่น มื้อละ 250 มล. 4 มื้อ)
แช่เย็น: เก็บในตู้เย็นช่องธรรมดาได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมง ห้ามเก็บข้ามวันนานกว่านั้น
การอุ่น: ก่อนให้ผู้ป่วย ให้นำอาหารออกมาตั้งทิ้งไว้ให้อยู่ในอุณหภูมิห้อง หรือแช่ในน้ำอุ่น ห้ามใช้ไมโครเวฟอุ่นในภาชนะพลาสติกเพราะอาจมีสารตกค้าง
สูตรนี้เป็นสูตรสำหรับผู้ป่วยทั่วไป "ที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน" ครับ หากผู้ป่วยมีโรคเบาหวานหรือโรคไต ต้องมีการปรับปริมาณข้าวและผลไม้ออกตามความเหมาะสม
